Aslanın Bilimsel Adı Nedir? Belki de Ciddiye Almadığımız Kralın Gerçek İsmi!
İzmir’de yaşıyorum, 25 yaşında, etrafımda sürekli şaka yapan, ama derinlerde biraz fazla düşünen bir gencim. Evet, tam o tip insanlardan biriyim. Arkadaşlarım bana hep şaka yapıp “Her konuda derin düşünüyorsun” derler, ama ben de içimden “Evet, çünkü bazen gerçekten derin” diye cevap veririm. Neyse, konumuz bu değil. Konumuz, hayvanların ilginç dünyasına dalıp, özellikle aslanın bilimsel adı nedir diye kafa yormak. Ciddiyetten sıyrılalım ve bu ‘krallık’ meselesine biraz eğlenceli bakalım.
Aslanlar, Kral mı? Yoksa Sadece ‘Kral’ Mı?
Bir aslanın ormanda kral olduğunu hepimiz biliyoruz, değil mi? Ama bilimsel adı nedir? Evet, belki de birçoğunuz ilk bakışta, “İşte o ‘Panthera leo’ falan işte, her şeyin bilimsel adı var zaten, kolay soru” demek isteyeceksiniz. Ancak bir yanda, “Kral” dediğimiz o hayvanın aslında isminin “Panthera leo” olduğu gerçeği biraz daha düşündürücü. Panthera… Bu isim biraz şaşırtıcı değil mi? Kral deyince aklımıza genellikle altın taç, saraylar gelirken, bir yandan da “Panthera” gibi soğuk, karmaşık bir ismin onu tanımlıyor olması… Neyse, insan evriminden mi, aslanın isminden mi daha çok şaşırdığımı bulamıyorum şu an.
Şimdi biraz mizahi bir bakış açısıyla ilerleyelim. Eğer bir aslan, bir gün “Panthera leo” yerine “Kral Simba” diye hitap etseydi, kim bilir belki daha havalı olurdu. Kendisini tam anlamıyla bir “krallık figürü” gibi hissederdi. Ama ne yazık ki, doğa bilimcileri işin ciddiyetini kaybetmemiş ve ona “Panthera leo” demişler. Burada da bizim o aslanla gerçekten bir anlaşmazlığımız yok; o yine ormanın kralı, biz ise basitçe “Yok artık ya!” diyebiliyoruz.
Aslanın Bilimsel Adı ve Onun İleri Düzey Kral Kimliği
Şimdi, “Panthera leo” ifadesine biraz daha derinden bakalım. Panthera, aslında bir cinsin adı. Tigris (kaplan), leo (aslan), onca (jaguar) ve pardus (leopar) gibi türler bu cinsin içinde yer alıyor. Peki, bu “Panthera” ne anlama geliyor? Açıkçası, kelime Latince’den geliyor ve “güçlü, kurnaz” gibi anlamlar taşıyor. Yani, eğer biraz daha derinlemesine düşünecek olursak, “Panthera leo” diyerek bilim adamları aslında aslanın sadece fiziksel gücünden bahsediyorlar. Ama bir yandan da bu cins isminin gerçekten de ona layık bir isim olduğunu kabul etmek zorundayım. Zira bir aslanın gücü, cesareti ve liderliği başka bir seviyede. Öyle değil mi?
Bir düşünün, bu ismi bir bilim insanı vermiş. Ya da bir grup biyolog “Panthera” kelimesinin içerdiği anlamları tartışırken, “Evet, evet bu kelime aslanı gerçekten tanımlıyor” demiş olabilirler. Ama bir insan, bir hayvanın isminin en önemli kısmı olmamalı gibi geliyor. Çünkü, hele hele “Panthera leo”nun bir anlamı yoksa, ne anlamı var ki? Kendi adıma konuşmam gerekirse, ben kesinlikle “Kral Simba”nın daha uygun olduğunu savunurum.
Arkadaşımın Hayvan Bilgisi ve Aslanın Gerçek Kimliği
Bir gün arkadaşım Rıza ile konuşuyorduk, ve o bana “Aslanlar neden kükremiyor?” diye sormuştu. Kafası gerçekten bu tarz sorularla dolan bir arkadaşım var. Dedim ki, “Rıza, aslanlar kükrediklerinde sesleri kilometrelerce uzağa gidebiliyor, o yüzden kükremek onların ‘yavaş hızla’ kendilerini tanıtmalarını sağlıyor. Kısacası, ‘Panthera leo’ aslanlarının yaptığı kükremeyle karşısındaki başka bir ‘Panthera’ya, yani başka bir aslana, ‘ben buradayım’ diyor. Kendini yalnızca fiziksel olarak değil, kükreyiyle de tanıtıyor.”
Rıza, “Haa, demek ki aslanlar bu kadar güçlü ve ‘kral’ çünkü kükreyişleriyle de imajlarını güçlendiriyorlar!” dedi. Gerçekten de insanın aklına şöyle bir soru gelmiyor değil: Aslanlar, bu bilimsel isimleriyle ne kadar “havalı” olabilirler? Tabii bir aslan kendi kendine “Panthera leo” dedikten sonra bir ağaç gövdesine yaslanıp, “Kükremeye değer miyim?” diye sormuyordur. Ama kim bilir, belki bir gün onu da sorar. Evrenin nereye gittiğini, bazen kimse bilemez, değil mi?
Aslanın Krallığına Bir Adım Daha Yaklaşmak
Bir aslanın gerçek anlamdaki ‘kral’ olduğunu her zaman kabul ediyorum. Ama bilimsel adı “Panthera leo” olduğunda biraz daha bir mesafe koyuyoruz. Aslında, bu biz insanların yaşadığı gerçeği bir yansıma gibi. Kendimize çok büyük, çok ciddi isimler bulabiliyoruz, ama sonunda o aslan da bizler de, sadece doğanın bir parçasıyız. Aslanlar bile kendi ‘kral’ imajlarını bilimsel tanımlamalarla değil, doğada kimlikleriyle oluşturuyorlar. Düşünsenize, bir aslan bilimsel adıyla konuşuyor olsa, muhtemelen “Merhaba ben Panthera leo, sizin gibi insansı varlıklara da çok ihtiyacım yok” derdi. Ama tabii ki bu hikaye ne kadar komik olsa da, her zaman gerçeklerle yüzleşmek zorundayız. Bu da onun adına yapabileceğimiz en iyi şey.
Sonuç olarak, “Aslanın bilimsel adı nedir?” sorusuna verdiğimiz cevaplar bir noktada birer evrimsel analiz oluyor. Belki de bu kadar ciddi bir bakış açısıyla, dünyadaki tüm hayvanlara bakmamız gerektiğini unutuyoruz. Kim bilir, belki bir gün aslanlar bile kendi bilimsel isimlerini sorgularlar…